Bosch Komkommers

Komkommer

Bij Bosch Komkommers in Berkel en Rodenrijs is Daan van den Bosch verantwoordelijk voor gewasbescherming. In het voorjaar van 2024 besluit hij iets nieuws te proberen: PATS-C. Dit is een geavanceerd camerasysteem dat 's nachts motten in de gaten houdt, met name de tomatenrups (Chrysodeixis chalcites). Geen luxe, want deze plaag kan ernstige schade aanrichten in de komkommerteelt. In eerste instantie worden alleen de bladeren aangevreten, maar bij toenemende druk worden ook jonge vruchten aangetast, waardoor ze onverkoopbaar worden.

Daan is gewend om scherp te letten op tekenen van plaagdruk. Maar rupsen zijn pas zichtbaar als het al te laat is. Hij weet dat bij biologische gewasbescherming timing allesbepalend is.

Met middelen zoals Bt ( Bacillus thuringiensis ) en parasitaire wespen kun je effectief zijn, maar alleen als je precies weet wanneer de rupsen uitkomen. Hoe jonger ze zijn, hoe beter de behandeling werkt. Interventies in een later stadium zijn minder ideaal en kunnen nuttige insecten in de kas schaden.

Photo: Tomato looper caterpillar successfully controlled with a Bt application

Vanaf het allereerste moment dat PATS-C in de eerste kas draait, merkt Daan het verschil. Terwijl hij zelf nog niets ziet, detecteert het systeem al de activiteit van volwassen motten. Wat hem echt overtuigt, is dat hij en PATS met behulp van de vlieggegevens samen met een nauwkeurigheid van slechts twee dagen kunnen voorspellen wanneer de eerste jonge rupsen zullen verschijnen. En de voorspelling klopt precies.

Gewapend met die kennis inspecteert Daan een aantal planten en daar zijn ze: piepkleine rupsjes, net op tijd gevonden. Hij kan meteen de juiste biologische bestrijdingsmiddelen inzetten.

Naarmate het seizoen vordert, krijgt Daan steeds meer vertrouwen in de inzichten van PATS-C. Hij leert de data te interpreteren, begrijpt de patronen en merkt dat hij veel preciezer kan handelen. De twee kassen, elk twee hectare groot, blijken zich biologisch gezien heel verschillend te gedragen.

Het zijn in feite twee aparte ecosystemen, waardoor aparte monitoring essentieel is. Daarom besluit Daan dat beide kassen begin 2025 permanent worden uitgerust met een PATS-C-systeem.

Photo: Smallest caterpillars found after the indication from PATS-C.

"Het geeft me gemoedsrust," zegt hij. "Ik weet nu veel eerder wat ik kan verwachten. En ik hoef niet meer zo afhankelijk te zijn van mijn onderbuikgevoel."

Elke avond en nacht monitort PATS-C de activiteit van motten. Zodra de eerste motten worden waargenomen, begint Daan af te tellen: iets meer dan tien dagen later kunnen de eerste rupsen verschijnen. Dankzij deze voorspelbaarheid kan hij zijn gewasbescherming optimaliseren, preventiever te werk gaan en tegelijkertijd het biologische evenwicht bewaren.

Photo: In the greenhouse of Bosch Komkommers

Ondertussen werkt PATS aan een geautomatiseerd aanbevelingsmodel, zodat telers in de nabije toekomst nog gemakkelijker kunnen inspelen op inzichten, waardoor ze uiteindelijk minder ervaring of giswerk nodig hebben.

Een toekomst waarin precisie en duurzaamheid hand in hand gaan. Voor Daan is die toekomst al begonnen.